Ở Pháp, trường công đóng vai trò rất quan trọng. Hệ thống này hiện đang cung cấp trường học cho 86,2% HS bậc tiểu học và 79,4% HS bậc trung học. Những trường tư hầu hết có chất lượng giáo dục rất cao, cam kết với chính phủ trong việc chịu trách nhiệm về chất lượng giảng dạy và chức năng của trường học mình phụ trách.

Cũng như nhiều nước châu Âu khác, giáo dục bắt buộc ở Pháp dành cho lứa tuổi từ 6-16 tuổi. Nghĩa là, HS phải hoàn thành ít nhất là đến một lớp của bậc trung học bậc cao (senior school). Thông qua hệ thống trường học, HS sẽ được thực hiện các bài thi có tính chất thống nhât toàn quốc và những bài tập đánh giá của giáo viên. Cuối bậc trung học bậc cao, HS sẽ phải tham gia kỳ thi Baccalaureat- được coi như tấm hộ chiếu để vào các trường đại học. Theo số liệu của Bộ Giáo dục Pháp, năm 1998, Brittaniy là nơi có tỷ lệ qua kỳ thi này cao nhất nước Pháp- 84,2%.

10 lí do (rất nên) đi học tại Pháp

1. Một nền giáo dục chất lượng cao

Nhiều bảng xếp hạng do các báo nước ngoài công bố công nhận các trường đại học của Pháp có chất lượng cao. Báo Financial Times năm 2007 đã đưa 6 trường thương mại của Pháp vào trong số 10 trường đứng đầu về quản lý với tổng số trường được xếp hạng là 40; tờ Times Higher Education Supplement năm 2006 đã xếp Trường đại học Sư phạm của Pháp vào hạng thứ 5 trong tốp 50 trường đại học nổi tiếng nhất châu Âu. Trong tờ Third European Report on S&T Indicators, Uỷ ban châu Âu cho biết Trường đại học Paris VI đứng thứ 2 ở châu Âu về số lượng các công trình khoa học được xuất bản. Pháp đứng thứ 7 trong số các nước được xếp hạng hàng đầu tại danh sách xếp hạng 2008 của trường đại học Jiaotong de Shanghai.

2. Nền giáo dục được "xuất khẩu"

Một số chương trình đào tạo của Pháp được triển khai tại nhiều nước. Ở Việt nam, hai Trung tâm đại học Pháp (PUF) (ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh) có các chương trình đào tạo cấp bằng của Pháp được công nhận ở châu Âu và trên thế giới. Điều này rất có ý nghĩa đối với sinh viên vì học ở PUF cũng tương đương với học tại một trường đại học ở Pháp trong khi đó sinh viên vẫn ở Việt Nam.

Cũng trên tinh thần đó, Chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao của Việt Nam (PFIEV) có chuyên gia của Pháp trong lĩnh vực khoa học kỹ sư sang giảng dạy tại 4 trường đại học có tiếng nhất của Việt Nam. Đây là một chương trình đào tạo hoàn chỉnh, theo mô hình giảng dạy của Pháp, bao gồm một chương trình học dự bị trong 2 năm, với nội dung giảng dạy chủ yếu trong lĩnh vực khoa học cơ bản, và một chương trình kế tiếp về chuyên ngành kỹ sư trong 3 năm (trong đó có chương trình học tiếng Anh và tiếng Pháp bắt buộc).

Bằng Kỹ sư chất lượng cao, do Bộ giáo dục và đào tạo Việt Nam cấp, là một trong những bằng hàng đầu được cấp ngoài Châu Âu và được Pháp công nhận (từ năm 2004 và trong thời gian 6 năm) dựa trên quyết định cấp bằng của Uỷ ban cấp học vị kỹ sư. Đây cũng là chuyên ngành đào tạo đầu tiên ở bậc đại học của Việt Nam được quốc tế công nhận.

3. Mối liên kết chặt chẽ với một nền nghiên cứu khoa học ở trình độ cao

Những thành công trong khoa học công nghệ cùng với số giải Nobel và các huân chương Field mà Pháp đạt được đã khẳng định Pháp là nước có nền khoa học tiên tiến và nghiên cứu năng động. Các chuyên ngành đào tạo ở trường đại học và trường lớn đều dựa trên cơ sở là các phòng thí nghiệm nghiên cứu được tín nhiệm.

4. Mối liên kết chặt chẽ giữa các trường đại học và doanh nghiệp

Các chương trình đào tạo được xây dựng với sự tham gia của những nhà chuyên môn làm việc tại các doanh nghiệp. Ngoài ra, các đợt thực tập tại doanh nghiệp đang là một yếu tố bắt buộc của phần lớn các chuyên ngành đào tạo đại học hiện nay. Đây là hình thức thực tập bắt buộc khi đang học hoặc hình thức "năm học tại doanh nghiệp" vào cuối chương trình học. Vì là cơ hội được đào tạo đối với sinh viên nước ngoài và được những nhà tuyển dụng tương lai đánh giá cao nên những đợt thực tập này tạo cho sinh viên bước chuyển dễ dàng sang môi trường làm việc và có cơ hội được tuyển dụng sau khi thực tập.

5. Một nền giáo dục mở cửa cho sinh viên nước ngoài

Với 265 000 sinh viên nước ngoài (chiếm hơn 10% tổng số sinh viên), Pháp đứng thứ 3 trên thế giới về tiếp nhận sinh viên nước ngoài, sau Mỹ (535 000) và Anh (275 000).

Hiện nay tại Pháp có hơn 5000 sinh viên Việt Nam.

6. Bằng cấp được công nhận ở châu Âu và Việt Nam

Hiện nay các trường đại học ở Pháp, trong khuôn khổ quy trình « Sorbonne-Bologne », đã áp dụng 3 bậc học của châu Âu : cử nhân, thạc sỹ, tiến sỹ (LMD) và sinh viên nước ngoài được cấp bằng như sinh viên Pháp tại Pháp.

Tháng 09 năm 2004, Pháp và Việt Nam đã ký một thỏa thuận công nhận các bậc học và văn bằng lẫn nhau của hai nước.

7. Mức học phí rẻ

Mức học phí đại học tại Pháp rất rẻ: 350 Euros/một năm cho bậc đại học và 400 Euros cho bậc thạc sỹ (đã bao gồm cả tiền bảo hiểm xã hội cho sinh viên). Mức học phí này áp dụng chung cho cả sinh viên Pháp và nước ngoài. Ngoài ra, những sinh viên được học bổng của Chính phủ Pháp còn được miễn học phí.

Hàng năm có hơn 20 000 suất học bổng đi học và thực tập tại Pháp được cấp cho sinh viên và các bạn trẻ nước ngoài mới đi làm.

8. Được hưởng những ưu đãi như sinh viên Pháp

Sinh viên nước ngoài được trợ cấp về nhà ở, bảo hiểm xã hội, được giảm phí khi vui chơi, đi lại và ăn uống. Ngoài ra sinh viên nước ngoài có thể đi làm thêm mà không cần giấy phép, với thời gian tối đa là 60% thời gian làm việc hàng năm áp dụng chung, hay 20h/tuần hoặc có thể làm tất cả số thời gian cho phép trong các kỳ nghỉ.

Sinh viên nước ngoài có bằng thạc sỹ hoặc có bằng tương đương với bằng thạc sỹ (tốt nghiệp kỹ sư hoặc trường lớn) cấp tại Pháp được ở lại thêm 6 tháng sau khi tốt nghiệp để tìm việc làm và sẽ được cấp thẻ đi làm nếu được tuyển dụng.

9. Học một ngôn ngữ thông dụng

Có 200 triệu người nói tiếng Pháp và 745 000 người học ngôn ngữ này ở 5 châu lục. Tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức và dùng khi làm việc của Liên minh châu Âu và các tổ chức của Liên hiệp quốc. Tiếng Pháp cũng là ngôn ngữ của thế vận hội. Nước Pháp, cường quốc thứ 5 về thương mại, là đối tác kinh tế quan trọng đối với nhiều nước, đặc biệt là các nước châu Âu.

10. Môi trường sống dễ chịu

Với những nét phong phú về văn hóa, địa lý và ẩm thực, Pháp là điểm đến du lịch đầu tiên trên thế giới. Hạ tầng cơ sở của Pháp rất hiện đại đặc biệt về giao thông và y tế. Các trường đại học thường được đặt tại trung tâm thành phố, gần gũi với các hoạt động văn hóa, xã hội. Mạng lưới các tổ chức xã hội ở Pháp là một trong những mạng lưới đa dạng, dày đặc và năng động trên thế giới.

Giáo dục đại học tại Pháp

Có hai loại hình đào tạo:

1. Đào tạo ngắn hạn

Loại hình đào tạo ngắn hạn, trong hai năm sau khi tốt nghiệp cấp 3, có trong các chuyên ngành đào tạo về thương mại, công nghiệp và dịch vụ. Trong chương trìnhh học thường có những đợt thực tập tại doanh nghiệp và cho phép sinh viên đi làm ngay sau khi tốt nghiệp. Các chương trình đào tạo này tổ chức thi tuyển chọn đầu vào rất gắt gao.

Sau đây là những văn bằng được cấp sau khi tốt nghiệp các chương trình đào tạo này: Bằng đại học công nghệ (D.U.T.): có 25 chuyên ngành trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, được giảng dạy tại 115 Viện đại học công nghệ và các trường đại học; Chứng chỉ kỹ thuật viên cao cấp (B.T.S.) được giảng dạy ở phân ban kỹ thuật viên cao cấp tại trường cấp 3. Có 106 chuyên ngành đào tạo trong các lĩnh vực du lịch, công nghiệp, y tế, nghệ thuật ứng dụng, quản lý và nông nghiệp.

2. Đào tạo dài hạn

Tại Pháp có hai hệ thống trường đào tạo đại học dài hạn: trường đại học và trường chuyên ngành.

a)      Hệ thống các trường đại học

Các trường đại học của Pháp là trường công. Đầu vào của các trường này là học sinh đã tốt nghiệp phổ trung trung học tại Pháp hoặc có bằng nước ngoài chứng nhận được vào học đại học tại nước cấp bằng. Các trường đại học của Pháp có khoảng hơn 1,5 triệu sinh viên, trong đó 10 % là sinh viên nước ngoài.

Tại đây có các chương trình đào tạo cơ bản, đào tạo công nghệ hoặc đào tạo nghề.

Theo hệ thống tổ chức các bậc học ở châu Âu, các chuyên ngành đào tạo dài hạn được chia làm 3 giai đoạn liên tiếp, với 3 văn bằng cấp được cấp ở cấp quốc gia:

• bằng cử nhân, học trong 3 năm

Có 2 hệ: đào tạo lý thuyết và đào tạo nghề.

• bằng thạc sỹ, học tiếp sau bằng cử nhân và học trong 2 năm

Có 2 hệ : thạc sỹ nghiên cứu - sau khi học xong hệ này, sinh viên có thể học tiếp lên tiến sỹ, và thạc sỹ thực hành - hệ này chuẩn bị cho sinh viên lý thuyết hành nghề thực tiễn và cho phép sinh viên có thể đi làm ngay khi tốt nghiệp.

• bằng tiến sỹ, học tiếp sau bằng thạc sỹ và học trong 3 năm

Ở giai đoạn thứ 3 này sinh viên phải làm nghiên cứu và được cấp bằng tiến sỹ sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sỹ.

b)      Các trường đại học chuyên ngành

Các trường đại học chuyên ngành là các trường công hoặc tư có đầu vào được tuyển chọn, giảng dạy các chương trình đào tạo nghề chuyên biệt trong các lĩnh vực như: khoa học kỹ sư, kiến trúc, thương mại và quản lý, biên dịch, phiên dịch và báo chí.

Các trường lớn trong số các trường nói trên là một đặc thù của Pháp: đầu vào của các trường được tuyển chọn rất kỹ càng nên số lượng sinh viên nhận học ít hơn các trường đại học thông thường. Các trường lớn không những đào tạo những kỹ sư và nhà quản lý có chất lượng cao mà còn đào tạo các chuyên gia về nghệ thuật, văn học và khoa học nhân văn.

Các chương trình đào tạo tại các trường lớn và trường chuyên ngành thường được giảng dạy trong 5 năm trong đó có 2 năm dự bị, học ngay tại trường hoặc ở một trường khác. Đa số các trường này chuẩn bị cho sinh viên lấy bằng bac+5, tương đương với bằng thạc sỹ sau khi tốt nghiệp.

Các bước chuẩn bị đi du học Pháp

1. Xây dựng kế hoach học tập như thế nào?

Để tham khảo và chọn ngành học phù hợp với mình, xin mời các bạn tìm hiểu các ngành học đại học tại trang web của ONISEP

2. CampusFrance Vietnam - Trung tâm tư vấn du học Pháp

CampusFrance Vietnam là nơi để trao đổi thực sự cần thiết cho các bạn sinh viên muốn học tại Pháp.

Là một Bộ phận của Đại sứ quán Pháp, CampusFrance cung cấp thông tin về các ngành học, yêu cầu của từng ngành và trình độ bắt buộc để được nhận học.

Như vậy mỗi bạn sinh viên có thể chọn ngành học theo khả năng của mình khi xin đăng ký học tại một trường đại học của Pháp, và tránh được các lỗi cũng như những thất bại đáng tiếc, tốn kém khi định hướng sai.